1. Realizm i naturalizm: Jednym z kluczowych czynników końca romantyzmu był wzrost realizmu i naturalizmu w sztuce i literaturze. Ruchy te odrzuciły wyidealizowane i subiektywne aspekty romantyzmu, zamiast tego skupiły się na dokładnej obserwacji i reprezentacji prawdziwego świata.
2. Rewolucja przemysłowa: Rewolucja przemysłowa przyniosła znaczące zmiany społeczne, gospodarcze i technologiczne, które wpłynęły również na zmiany kulturowe. Romantyczne skupienie się na naturze, emocjach i indywidualizmie zostało zastąpione zainteresowaniem życiem miejskim, industrializacją i postępem społecznym.
3. Zmiana stylów artystycznych: W sztukach wizualnych odejście od romantyzmu można zaobserwować w stopniowym przejściu w stronę impresjonizmu, postimpresjonizmu i innych ruchów w sztuce współczesnej. Ruchy te eksperymentowały z nowymi technikami, paletami kolorów i podejściami do kompozycji.
4. Postęp naukowy: Postęp nauki i rosnący nacisk na racjonalne myślenie podważyły niektóre emocjonalne i duchowe przekonania związane z romantyzmem.
5. Zamieszanie polityczne: Epoka romantyzmu charakteryzowała się znaczącymi wstrząsami politycznymi, w tym rewolucjami i wojnami. Wydarzenia te przyniosły zmiany społeczne i polityczne, skłaniając artystów i intelektualistów do ponownego rozważenia roli sztuki w społeczeństwie.
6. Zmieniające się nurty literackie: W literaturze romantyczne skupienie się na indywidualnej ekspresji i emocjach ustąpiło miejsca bardziej zniuansowanemu realizmowi psychologicznemu i komentarzom społecznym, co widać w dziełach takich pisarzy jak Gustave Flaubert, George Eliot i Charles Dickens.
7. Prerafaelici: Bractwo Prerafaelitów było grupą angielskich artystów, którzy odrzucili ówczesną sztukę konwencjonalną i szukali inspiracji w sztuce średniowiecza i wczesnego renesansu. Chociaż pozostawały pod wpływem aspektów romantyzmu, oznaczały także przejście w kierunku bardziej szczegółowego, realistycznego i symbolicznego podejścia do malarstwa.
8. Symbolika: Symbolika, która pojawiła się pod koniec XIX wieku, wykorzystywała symbole, metafory i alegorie do przekazywania złożonych idei i emocji, odchodząc od bezpośredniego wyrażania uczuć charakterystycznego dla romantyzmu.
Warto zaznaczyć, że koniec romantyzmu nie oznaczał całkowitego zerwania z jego ideałami i zasadami estetycznymi. Było to raczej stopniowe przejście, które utorowało drogę nowym ruchom artystycznym i intelektualnym, które ukształtowały bieg współczesnej sztuki, literatury i filozofii.