Królowa Elżbieta I (1558-1603)
* Tolerancyjny, ale stanowczy: Elżbieta, będąc zagorzałą zwolenniczką Kościoła anglikańskiego, była bardziej tolerancyjna wobec wierzeń purytańskich niż wielu jej doradców. Zezwoliła na pewne praktyki purytańskie, takie jak noszenie zwykłego ubrania i korzystanie z Biblii Genewskiej. Pozwoliła także niektórym purytańskim kaznodziejom zajmować stanowiska w Kościele, pod warunkiem, że pozostaną lojalni wobec niej i ustalonego porządku.
* Tłumienie radykalizmu: Jednak Elżbieta wyznaczyła zdecydowane stanowisko wobec radykalnego purytanizmu. Uważała, że Kościół anglikański jest najlepszą formą chrześcijaństwa i nie będzie tolerować żadnych prób jego obalenia. Prześladowała niektórych z najbardziej radykalnych purytanów, którzy starali się zreformować Kościół jeszcze bardziej, niż na to pozwalała. Godne uwagi przykłady obejmują uwięzienie Thomasa Cartwrighta i egzekucję Edmunda Campiona.
* Księga modlitw powszechnych: Elżbieta była orędowniczką Księgi Modlitw, która była kluczowym elementem Kościoła anglikańskiego. Purytanie uważali to za zbyt katolickie i chcieli uprościć i oczyścić nabożeństwo. Naleganie Elżbiety na korzystanie z Księgi modlitw powszechnych było stałym źródłem napięć w stosunkach z purytanami.
* Względy polityczne: Podejście Elizabeth było pragmatyczne. Uznawała rosnącą siłę purytanizmu, ale wiedziała też, że Kościół anglikański był kamieniem węgielnym jej władzy. Obawiała się, że pozwolenie purytanom na zbyt dużą swobodę może doprowadzić do niestabilności, a nawet buntu.
Król Jakub I (1603-1625)
* Wstępne zakwaterowanie: Jakub I, zagorzały obrońca boskiego prawa królów, uważał, że pod jego władzą Kościół anglikański powinien zostać zjednoczony. Początkowo próbował udobruchać purytanów pewnymi ustępstwami, takimi jak konferencja w Hampton Court w 1604 roku.
* Rosnąca frustracja: James był coraz bardziej sfrustrowany nieustannymi wezwaniami purytanina do dalszych reform, które postrzegał jako wyzwanie dla jego władzy. Ich żądania postrzegał jako atak na ustalony porządek i zagrożenie dla własnej pozycji.
* „Spisek prochowy” i później: Spisek prochowy z 1605 r., próba zamachu na Jakuba i wysadzenia parlamentu, był postrzegany przez Jakuba jako produkt purytańskiego ekstremizmu. To wydarzenie zaostrzyło jego stanowisko wobec purytanów, co doprowadziło do stłumienia ich działalności.
* „Księga sportu”: Oświadczenie Jakuba o „Księdze sportu” z 1618 r., zezwalające na zajęcia rekreacyjne w niedziele, jeszcze bardziej rozwścieczyło purytanów. Postrzegali to jako naruszenie sabatu i przejaw obojętności Jakuba na ich obawy religijne.
Podsumowując:
* Elżbieta I był pragmatykiem, który próbował zarządzać purytanami, pozwalając na pewną elastyczność, jednocześnie stanowczo tłumiąc radykalizm.
* Jakub I stawał się coraz bardziej wrogo nastawiony do purytanów, postrzegając ich jako zagrożenie dla swojej władzy i Kościoła anglikańskiego. Jego panowanie przyniosło ostrzejsze stłumienie działalności purytańskiej.
Obaj monarchowie stanęli przed wyzwaniem poradzenia sobie z rosnącą potęgą i wpływami purytanizmu, co przyniosło bardzo różne rezultaty. Ziarna konfliktu zasiane za ich panowania ostatecznie doprowadziły do angielskiej wojny domowej w XVII wieku.