Ustawienie:
* Laboratorium: Laboratorium Victora Frankensteina, ze swoją „nędzą”, „samotnością” i „ponurą” atmosferą, to klasyczna sceneria gotycka. Reprezentuje mroczną i niebezpieczną naturę ambicji naukowych oraz izolację jednostki dążącej do zakazanej wiedzy.
* Noc: Akcja rozdziału rozgrywa się w nocy, porze często kojarzonej w literaturze gotyckiej ze zjawiskami nadprzyrodzonymi. Ciemność pozwala rozkwitnąć nieznanemu i wzmacnia poczucie strachu i niebezpieczeństwa.
* Burza: „Burzliwa noc” potęguje poczucie niepokoju i zapowiada burzliwe wydarzenia, które mają nadejść. Burze są częstym motywem w literaturze gotyckiej, często symbolizującym zakłócenie porządku i uwolnienie pierwotnych sił.
Postać:
* Wiktor Frankenstein: Postać Victora napędzana jest ambicją, obsesją i lekkomyślnym lekceważeniem konsekwencji swoich czynów. To czyni go klasycznym gotyckim bohaterem, napędzanym pragnieniem wiedzy, które ostatecznie prowadzi do jego upadku.
* Stworzenie: Stworzenie, powołane do życia w wyniku eksperymentów Victora, jest kwintesencją gotyckiego potwora. Jest zarówno przerażający, jak i godny pożałowania, ucieleśnia motywy wyobcowania, potworności i konsekwencji ludzkiej pychy.
Motywy:
* Nadprzyrodzone: Stworzenie Stworzenia, żywej istoty z materii nieożywionej, podważa granice nauki i moralności. Rodzi pytania o granice ludzkiej wiedzy i potencjalne niezamierzone konsekwencje.
* Izolacja i wyobcowanie: Zarówno Victor, jak i Stwór doświadczają głębokiej izolacji. Victor izoluje się w pogoni za wiedzą naukową, podczas gdy Stworzenie jest odrzucane i odrzucane ze względu na swój wygląd. Ta izolacja podkreśla tematy samotności, rozpaczy i poszukiwania przynależności.
* Groteska i wzniosłość: Wygląd Stwórcy, określany jako „straszny” i „ohydny”, jest groteskowy i niepokojący. Jednak w jego twórczości są także elementy wzniosłości, odzwierciedlające podziw i zachwyt, jakie mogą towarzyszyć eksploracji nieznanego.
Styl:
* Język trzymający w napięciu i sugestywny: Shelley wykorzystuje żywe obrazy i trzymające w napięciu opisy, aby wywołać poczucie lęku i oczekiwania. Na przykład opisuje laboratorium jako „komnatę grozy”, a Stwór jako „demoniczne stworzenie”.
* Obrazki gotyckie: Rozdział jest wypełniony gotyckimi obrazami, takimi jak „czerń” i „śmierć”, które wzmacniają poczucie ciemności i rozpaczy.
* Temat sobowtóra: Stworzenie Stworzenia przez Victora może być postrzegane jako odbicie jego własnej wewnętrznej ciemności i potencjału zła w nim samym. Ten motyw sobowtóra jest częstym motywem w literaturze gotyckiej, reprezentującym ciemniejszą stronę ludzkiej natury.
Ogólnie rzecz biorąc, rozdział piąty „Frankensteina” jest przekonującym przykładem literatury gotyckiej, skutecznie wykorzystującej jej elementy do stworzenia atmosfery grozy, napięcia i moralnej dwuznaczności. Porusza tematy nauki, natury, moralności i kondycji ludzkiej, dzięki czemu jest ponadczasowym i trwałym dziełem literackim.