Gemeinschaft i Gesellschaft to terminy ukute przez niemieckiego socjologa Ferdinanda Tönniesa , a nie Maxa Webera. Jednak Weber oparł się na pracy Tönniesa, aby opracować własną teorię działań społecznych i cech współczesnego społeczeństwa.
Oto zestawienie koncepcji i sposób, w jaki Weber je zastosował:
Gemeinschaft:
* Znaczenie: „Wspólnota” lub „Stowarzyszenie kameralne”
* Charakterystyka:
* Silne poczucie wspólnych wartości, przekonań i tradycji
* Bliskie relacje osobiste oparte na pokrewieństwie, przyjaźni i wspólnych doświadczeniach
* Nacisk na dobro zbiorowe i współpracę
* Nieformalna kontrola i regulacje społeczne
* Przykłady: Małe, wiejskie wioski, tradycyjne rodziny, wspólnoty religijne
Gesellschaft:
* Znaczenie: „Społeczeństwo” lub „stowarzyszenie bezosobowe”
* Charakterystyka:
* Indywidualizm i konkurencja
* Słabe, bezosobowe relacje oparte na racjonalnym interesie własnym
* Nacisk na wydajność, produktywność i wzrost gospodarczy
* Formalna kontrola społeczna poprzez prawo i instytucje
* Przykłady: Duże miasta, nowoczesne korporacje, organizacje biurokratyczne
Aplikacja Webera:
* Racjonalizacja: Weber argumentował, że Gesellschaft jest dominującą formą organizacji społecznej we współczesnych społeczeństwach. Wierzył w tę racjonalizację – proces stosowania rozumu i logiki w życiu społecznym – jest kluczowym czynnikiem napędzającym tę zmianę.
* Biurokracja: Weber widział biurokrację jako centralny element Gesellschaft , charakteryzujące się regułami formalnymi, strukturami hierarchicznymi i wyspecjalizowanymi zadaniami. Postrzegał to jako racjonalny i skuteczny sposób organizowania organizacji na dużą skalę, ale zauważył także jego potencjał wyobcowania i dehumanizacji.
* Indywidualizm: Weber dostrzegł rosnące znaczenie indywidualizmu w Gesellschaft . Twierdził, że ludzie w coraz większym stopniu kierują się własnym interesem i są w mniejszym stopniu przywiązani do tradycyjnych wartości.
* Akcja społeczna: Weber postrzegał działania społeczne jako produkt indywidualnych wyborów i motywów. Zidentyfikował cztery typy działań społecznych:
* Akcja tradycyjna: Oparte na zwyczajach i tradycjach.
* Działanie emocjonalne: Kierowany emocjami i uczuciami.
* Działanie racjonalne pod względem wartości: Kierując się przekonaniami etycznymi lub moralnymi.
* Działanie instrumentalno-racjonalne: Kalkulacyjny i strategiczny, nastawiony na osiągnięcie konkretnych celów.
* Gesellschaft promuje działania instrumentalno-racjonalne jako główny czynnik zachowań społecznych.
Wniosek:
Chociaż prace Webera nie opierają się bezpośrednio na koncepcjach Tönniesa, oparł się na nich, aby rozwinąć własne, zróżnicowane rozumienie współczesnego społeczeństwa. Zobaczył Gemeinschaft i Gesellschaft jako typy idealne, które pomagają nam zrozumieć dynamikę zmian społecznych i ewolucję relacji międzyludzkich we współczesnym świecie. Choć dostrzegał zalety Gesellschaft jeśli chodzi o efektywność i postęp, przestrzegł także przed jego potencjalnymi negatywnymi konsekwencjami dla spójności społecznej i dobrobytu jednostek.