W opowiadaniu temat jest zwykle podany lub zasugerowany w tytule. Na przykład opowiadanie „Dar Trzech Króli” O. Henry’ego podejmuje temat poświęcenia, gdyż główni bohaterowie oddają cenne dobra, aby kupić sobie nawzajem prezenty świąteczne. Opowiadanie „Żółta tapeta” Charlotte Perkins Gilman porusza temat ucisku kobiet, ponieważ główna bohaterka jest zamknięta w pokoju i traktowana przez męża i lekarza jak więzień.
Motywy można znaleźć także w bohaterach opowiadań. Na przykład główny bohater „Starego człowieka i morza” Ernesta Hemingwaya jest symbolem odwagi i wytrwałości w zmaganiu się z siłami natury w celu złapania olbrzymiej ryby. Główna bohaterka „Róży dla Emily” Williama Faulknera jest symbolem tajemnicy i rozkładu, gdyż żyje w izolacji i odosobnieniu, a jej dom wokół niej powoli się rozpada.
Tematy można interpretować na wiele różnych sposobów i nie ma jednej właściwej odpowiedzi. Znaczenie tematu może się różnić w zależności od osobistych doświadczeń i przekonań czytelnika. Czytając opowiadanie, ważne jest, aby wziąć pod uwagę tematykę i ich związek z fabułą i postaciami. W ten sposób czytelnicy mogą głębiej zrozumieć historię i jej znaczenie.