1. Realizm kontra abstrakcja:
- Dramat naturalistyczny: Ma na celu przedstawienie realistycznej i realistycznej reprezentacji codziennych wydarzeń i postaci. Dąży do dokładności w przedstawianiu dialogu, scenerii i zachowań, często odzwierciedlając normy społeczne i kulturowe tamtych czasów.
- Abstrakcyjny (nienaturalistyczny) dramat: Odrzuca realizm i zamiast tego przyjmuje abstrakcję, symbolikę i nietradycyjne techniki opowiadania historii. Często odchodzi od naśladowania prawdziwego życia, aby stworzyć podwyższone wrażenia teatralne.
2. Fabuła i struktura:
- Dramat naturalistyczny: Zwykle ma liniową strukturę fabuły z wyraźnym związkiem przyczynowo-skutkowym. Wydarzenia i konflikty ułożone są w logiczną sekwencję, a uwaga często skupia się na motywacjach psychologicznych i relacjach międzyludzkich bohaterów.
- Abstrakcyjny (nienaturalistyczny) dramat: Może wykorzystywać fragmentaryczną lub nieliniową strukturę fabuły, kwestionując tradycyjne pojęcia czasu, przyczyny i skutku. W mniejszym stopniu skupiamy się na wydarzeniach zewnętrznych, a bardziej na eksploracji tematów, emocji i abstrakcyjnych koncepcji.
3. Charakterystyka:
- Dramat naturalistyczny: Postacie są zazwyczaj dobrze rozwinięte i realistyczne psychologicznie. Są to jednostki o wyraźnych motywacjach, pragnieniach i konfliktach, które napędzają historię.
- Abstrakcyjny (nienaturalistyczny) dramat: Postacie mogą być symbolicznymi, archetypowymi lub nawet fragmentarycznymi reprezentacjami idei lub emocji, a nie w pełni ukształtowanymi jednostkami.
4. Dialog i język:
- Dramat naturalistyczny: Dialogi są zazwyczaj potoczne i w realistyczny sposób odtwarzają wzorce mowy i akcenty bohaterów.
- Abstrakcyjny (nienaturalistyczny) dramat: Dialog może mieć charakter poetycki, eliptyczny lub nonsensowny, odrywający się od konwencji języka potocznego.
5. Ustawienie:
- Dramat naturalistyczny: Sceneria jest zazwyczaj realistyczna i konkretna, zapewniając tło odzwierciedlające społeczny i kulturowy kontekst przedstawienia.
- Abstrakcyjny (nienaturalistyczny) dramat: Ustawienia mogą być minimalistyczne, symboliczne lub nawet nieistniejące, co pozwala na bardziej płynną interpretację przestrzeni.
6. Konwencje teatralne:
- Dramat naturalistyczny: Trzyma się tradycyjnych konwencji teatralnych, takich jak czwarta ściana, która oddziela aktorów od publiczności.
- Abstrakcyjny (nienaturalistyczny) dramat: Często odrywa się od tradycyjnych konwencji i teatralnego realizmu. Może wykorzystywać techniki takie jak metateatr, interakcja z publicznością i surrealistyczne obrazy, aby stworzyć bardziej niekonwencjonalne i wciągające wrażenia.
Podsumowując, dramat naturalistyczny stara się przedstawiać wierną reprezentację rzeczywistości, podczas gdy dramat abstrakcyjny obejmuje to, co niekonwencjonalne, symboliczne i eksperymentalne, aby przekazać złożone idee i doświadczenia teatralne. Obydwa podejścia oferują odmienne perspektywy artystyczne i zaowocowały niektórymi z najważniejszych dzieł w świecie teatru.