Chhand pochodzi od sanskryckiego słowa „chhanda”, oznaczającego metr lub werset. Polega na wykorzystaniu określonych wzorów rytmicznych i sekwencji pracy nóg, które tworzą przyjemny i dynamiczny przepływ w tańcu. Każda forma tańca klasycznego ma swój odrębny chhand, co nadaje jej niepowtarzalny styl i estetykę.
W indyjskim tańcu klasycznym wzory rytmiczne (tala) są podzielone na różne cykle czasowe, zwane „avartas” lub „laya”. Te cykle czasowe charakteryzują się pracą nóg i klaskaniem w dłonie tancerza. Tancerz porusza się w rytm tali, trzymając się rytmicznych schematów i wariacji przepisanych dla każdego stylu tańca.
Na przykład w Kathak, jednej z najwybitniejszych form tańca klasycznego z północnych Indii, chhand odgrywa kluczową rolę w tworzeniu dynamicznej pracy nóg i skomplikowanych wzorów rytmicznych znanych jako „bols”. Tancerze Kathak używają różnych chhandów, każdy z charakterystyczną pracą nóg i strukturą rytmiczną, np. Teentala, Ektala i Jhaptaal.
Podobnie w Bharatanatyam, klasycznej formie tańca z południowych Indii, chhand wyraża się poprzez „adavus” (podstawowe jednostki taneczne) i „jathis” (wzory pracy nóg). Tancerze Bharatanatyam wykonują sekwencje adavus i jathis w różnych cyklach czasowych, tworząc złożone wzory rytmiczne oraz prezentując ich precyzję i kontrolę.
Chhand wiąże się również z pojęciem „laya”, czyli tempa. Tancerze mogą zmieniać prędkość i intensywność wzorów rytmicznych, aby stworzyć różne efekty i nastroje w tańcu. Szybsza Laya stwarza poczucie pilności i podniecenia, podczas gdy wolniejsza Laya może dawać spokój lub kontemplację.
Podsumowując, chhand w tańcu klasycznym odnosi się do wzorców rytmicznych, sekwencji pracy nóg i cykli czasowych, które stanowią podstawę tańca. Jest integralną częścią techniki tańca klasycznego, która dodaje spektaklowi struktury, dynamiki i estetycznego piękna.