W okresie renesansu nastąpiło ponowne zainteresowanie realizmem, zwłaszcza w dziedzinie sztuki. Artyści tacy jak Leonardo da Vinci, Michał Anioł i Rafael starali się przedstawić ludzką postać i świat przyrody z większą dokładnością i realizmem. To skupienie się na realizmie odzwierciedlało odejście od stylizowanej i symbolicznej sztuki średniowiecza i chęć uchwycenia istoty widzialnego świata.
W XIX wieku realizm wyłonił się jako odrębny ruch w literaturze, sztuce i filozofii. Filozoficzna koncepcja realizmu została powiązana z przekonaniem, że rzeczywistość jest niezależna od umysłu i że ludzkie rozumienie ogranicza się do empirycznego świata doświadczeń zmysłowych. Filozofowie realistyczni, tacy jak John Locke i David Hume, argumentowali, że wiedza wywodzi się z obserwacji i doświadczeń świata zewnętrznego, a nie z wrodzonych idei lub abstrakcyjnego rozumowania.
W dziedzinie literatury realizm pojawił się jako reakcja na literaturę romantyczną i sentymentalną, która dominowała w poprzedniej epoce. Pisarze realistyczni, tacy jak Honoré de Balzac, Gustave Flaubert i Charles Dickens, starali się przedstawiać życie w sposób obiektywny i zgodny z prawdą, przedstawiając zwykłych ludzi i codzienne sytuacje, nie idealizując ich ani nie romantyzując. Literatura realistyczna skupiała się na szczegółowej obserwacji i dokładnym przedstawieniu 社会, często poruszając kwestie społeczne i polityczne.
Rozwój realizmu wpłynął także na inne ruchy artystyczne, szczególnie w malarstwie i fotografii. Malarze realiści, tacy jak Jean-François Millet i Courbet, skupiali się na przedstawianiu scen z życia codziennego i klasy robotniczej, podczas gdy fotografowie, tacy jak Lewis Hine i Jacob Riis, wykorzystywali swoje medium do dokumentowania warunków społecznych i podnoszenia świadomości na temat problemów społecznych.
W filozofii rozwój realizmu trwał przez cały XX wiek, wpływając na różne szkoły myślenia, takie jak pozytywizm logiczny, filozofia analityczna i realizm naukowy. Filozofowie realistyczni opowiadali się za obiektywną naturą rzeczywistości i znaczeniem dowodów empirycznych w rozumieniu świata.
Podsumowując, realizm ma swoje korzenie w starożytnej greckiej filozofii i sztuce, ale zyskał na znaczeniu w okresie renesansu, zanim stał się odrębnym ruchem w literaturze, sztuce i filozofii w XIX wieku. Realizm w różnych dziedzinach podkreśla wagę dokładnego przedstawienia i zrozumienia świata takim, jaki jest, w oparciu o empiryczne obserwacje i doświadczenia.