Freud uważał, że kompleks Edypa pojawia się podczas fallicznej fazy rozwoju psychoseksualnego, która przypada na okres od 3 do 6 lat. Na tym etapie dziecko czerpie przyjemność z własnych genitaliów. W tym samym czasie dzieci zaczynają identyfikować się z rodzicami tej samej płci. Prowadzi to do pożądania rodzica płci przeciwnej i zazdrości wobec rodzica tej samej płci.
Kompleks Edypa zostaje ostatecznie rozwiązany, gdy dziecko wchodzi w okres utajenia. W tym okresie pragnienia seksualne dziecka są tłumione i skupiają się bardziej na rozwoju społecznym i intelektualnym.
Freud wierzył, że kompleks Edypa jest ważną częścią zdrowego rozwoju psychicznego. Twierdził, że u dzieci, które nie rozwiązały kompleksu pomyślnie, w późniejszym życiu wystąpią problemy psychiczne.