Freud uważał, że kompleks Edypa jest normalnym i niezbędnym etapem rozwoju oraz że odgrywa rolę w kształtowaniu osobowości i relacji międzyludzkich. Twierdził, że kompleks Edypa rozwiązuje się, gdy dzieci zdadzą sobie sprawę, że nie mogą konkurować z rodzicem tej samej płci o miłość rodzica przeciwnej płci. Prowadzi to do rozwoju superego, czyli części umysłu zawierającej wartości moralne i zasady etyczne, których uczymy się od naszych rodziców i innych autorytetów.
Nie ma jednego, ostatecznego dowodu na złożoną teorię Edypa. Jednak Freud przedstawił kilka dowodów na poparcie swojej teorii, w tym:
1) Obserwacje Freuda dotyczące dzieci . Freud zaobserwował dzieci, które wykazywały zachowania zgodne z kompleksem Edypa, np. chłopcy wyrażający pożądanie matek i rywalizację z ojcami oraz dziewczęta wyrażające pożądanie ojców i zazdrość o matki.
2) Studia przypadków . Freud przytaczał także studia przypadków dorosłych, którzy doświadczyli trudności w relacjach z rodzicami, które jego zdaniem wynikały z nierozwiązanych kompleksów Edypa.
3) Mitologia i literatura . Freud argumentował, że kompleks Edypa jest zjawiskiem uniwersalnym i na poparcie swoich twierdzeń przytaczał przykłady z mitologii i literatury. Jako przykład kompleksu Edypa jako przykład podał historię Edypa, który nieświadomie zabija swojego ojca i poślubia matkę.
Kompleks Edypa był krytykowany z kilku powodów, w tym z powodu braku dowodów empirycznych na jego poparcie oraz faktu, że opiera się on na osobistych doświadczeniach Freuda. Pozostaje jednak kontrowersyjną i wpływową teorią, którą stosowano do wyjaśnienia różnorodnych zachowań i relacji zarówno u dzieci, jak i dorosłych.