Arystoteles w swoim dziele „Poetyka” omówił koncepcję katharsis jako istotnego elementu tragedii. Wierzył, że widz, będąc świadkiem upadku tragicznych bohaterów, doświadcza uwolnienia stłumionych emocji i osiąga stan emocjonalnego oczyszczenia. To doświadczenie katharsis, zdaniem Arystotelesa, ma działanie terapeutyczne na odbiorcę i prowadzi do głębszego zrozumienia ludzkiego cierpienia i słabości.
Tragiczny bohater często egzemplifikuje ludzkie wady lub popełnia istotne błędy, które prowadzą do jego upadku. Widzowie poprzez identyfikację i emocjonalne zaangażowanie się w bohatera doświadczają szeregu emocji, m.in. litości, strachu i niepokoju. Gdy bohater konfrontuje się ze swoim przeznaczeniem i konsekwencjami swoich czynów, widzowie są świadkami konsekwencji ludzkiej słabości i nieuchronności cierpienia.
Katharsis ma miejsce, gdy narosłe napięcie emocjonalne i empatia widzów zostają uwolnione w miarę rozwoju tragicznych wydarzeń. To uwolnienie emocji działa oczyszczająco, zapewniając poczucie emocjonalnej ulgi i oczyszczenia. Widzowie doświadczają formy emocjonalnego oczyszczenia, pogodzenia się z własnymi lękami, niepokojami i słabościami.
Psychologowie badali także katharsis z perspektywy psychologicznej, sugerując, że może ono mieć pozytywny wpływ na samopoczucie psychiczne. Katharsis może ułatwić wyrażanie emocji i pomóc osobom radzić sobie z trudnymi emocjami, prowadząc do uzdrowienia psychicznego i poczucia uwolnienia emocjonalnego.
We współczesnych interpretacjach tragedii koncepcja katharsis ewoluowała i przesunęła się z czysto emocjonalnego uwolnienia do szerszego zrozumienia transformacyjnej mocy tragedii. Katharsis może obejmować refleksję nad kwestiami egzystencjalnymi, dylematami moralnymi i złożonością natury ludzkiej, prowadząc do wglądu i osobistego rozwoju odbiorców.
Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie tragedie zapewniają katharsis. Katharsis zależy od kilku czynników, w tym od zdolności do utożsamiania się głównego bohatera, emocjonalnego zaangażowania widzów i umiejętnego przedstawienia tragicznych wydarzeń.
Ogólnie rzecz biorąc, katharsis w tragedii oferuje widzom ujście emocjonalne i przestrzeń do autorefleksji, sprzyjając uzdrowieniu emocjonalnemu i głębszemu zrozumieniu ludzkich doświadczeń i warunków.