Stevens jest najbardziej znany ze swoich hitów z lat 70., w tym „Wild World”, „Ojciec i syn”, „Peace Train”, „Morning Has Broken” i „The First Cut Is the Deepest”. Jego muzyka łączy w sobie różnorodne gatunki, w tym folk, pop, rock i muzykę tradycyjną. Znany jest również ze swojego charakterystycznego głosu i gry na gitarze.
Wczesne piosenki Stevensa często poruszały tematy miłości, straty i problemów społecznych, takich jak wojna i bieda. Na jego muzykę wpływało wiele źródeł, w tym Bob Dylan, Beatlesi i muzyka klasyczna. Do swojej późniejszej twórczości włączył także elementy wschodniego mistycyzmu.
Stevens przeszedł na islam w 1977 roku i zmienił nazwisko na Yusuf Islam. Na kilka lat porzucił karierę muzyczną, aby skupić się na studiach religijnych i pracy humanitarnej. Od tego czasu powrócił do muzyki, wydając kilka albumów i występując na żywo na całym świecie.
Oprócz muzyki Stevens jest również znany ze swojej filantropii. Założył kilka organizacji charytatywnych i fundacji wspierających edukację, opiekę zdrowotną i inne cele. Był także zaangażowany w dialog międzywyznaniowy i wysiłki na rzecz budowania pokoju.
Muzyka i działalność humanitarna Stevensa przyniosły mu liczne nagrody i wyróżnienia. W 2014 roku został wprowadzony do Rock and Roll Hall of Fame. Otrzymał także nagrodę Grammy za całokształt twórczości i nagrodę Polar Music Prize.