Arystoteles w swojej *poetyce *definiuje katharsis jako oczyszczenie emocji, szczególnie litości i strachu, poprzez doświadczenie tragedii. Eedipus Rex, arcydzieło Sofoklesa, stanowi potężny przykład katharsis, umiejętnie manipulowanie tymi emocjami na widowni.
Szkoda i strach:
* litość za edyp: Podczas gry publiczność jest świadkiem tragicznego upadku Edypa. Jego szlachetne intencje, jego niezachwiane dążenie do prawdy i desperackie próby ucieczki od losu przywołują litość. Uświadomienie sobie, że nieświadomie zabił ojca i poślubił matkę, inspiruje współczucie i współczucie.
* strach przed nieznanym: Sztuka bada strach przed nieznanym i konsekwencje ludzkich działań. Nieustanne dążenie Edypa do prawdy, pomimo jego potencjału do ujawnienia niszczycielskich prawd, podkreśla nieodłączny strach przed odkryciem ukrytej rzeczywistości. Publiczność zastanawia się nad możliwością podobnych tragedii w swoim życiu.
Oczyszczanie emocji:
* rozpoznawanie i odwrócenie: Centralny konflikt sztuki kręci się wokół podróży Edypa samozadowolenia, którego kulminacją jest jego tragiczne uznanie jego prawdziwej tożsamości. To uznanie, w połączeniu z odwróceniem jego fortuny, wywołuje kathartyczne uwolnienie emocji.
* Wydanie emocjonalne: Publiczność, która była świadkiem rozwijającego się dramatu sztuki i doświadczania zarówno litości, jak i strachu, ulega głębokim wydaniu emocjonalnym. Oczyszczenie tych emocji pozwala na poczucie ulgi, zrozumienia, a nawet ponownego uznania dla złożoności życia.
Efekty katharic:
* Zrozumienie ludzkiej natury: Edyp Rex zapewnia wgląd w ludzką kondycję, odsłaniając luki, wady i ograniczenia ludzi. Tragiczna rozdzielczość sztuki zmusza publiczność do kontemplacji natury losu, wolnej woli i konsekwencji naszych wyborów.
* Refleksja etyczna: Sztuka rodzi etyczne pytania dotyczące odpowiedzialności, sprawiedliwości i poszukiwania prawdy. Obserwując tragiczny upadek Edypa, publiczność jest zmuszona do refleksji nad własnym kompasem moralnym i potencjalnymi konsekwencjami ich działań.
* poczucie rozdzielczości: Chociaż sztuka kończy się tragiczną rozdzielczością, oferuje również poczucie zamknięcia i rozdzielczości. Doświadczenie kathartyczne pozwala publiczności konfrontować się z własnymi obawami i lukami oraz znaleźć poczucie zrozumienia i akceptacji.
Wniosek:
Eedipus Rex osiąga katharsis, skutecznie wywołując litość i strach na widowni poprzez tragiczny upadek bohatera. Podróż samodzielnie, uznania i odwrócenia sztuki tworzy potężne uwolnienie emocjonalne, co prowadzi do głębszego zrozumienia ludzkiej natury, etycznej refleksji i poczucia rozdzielczości. Doświadczenie kathartyczne stanowi silne przypomnienie złożoności życia i konsekwencji naszych działań.