Kontrapunkt naśladowczy jest cechą wspólną muzyki renesansu i baroku i można go spotkać w różnych gatunkach, w tym w muzyce wokalnej i instrumentalnej. Do najsłynniejszych przykładów naśladowczego kontrapunktu zalicza się początek III Koncertu brandenburskiego G-dur Johanna Sebastiana Bacha oraz fuga z jego I tomu C-dur Well-Tempered Clavier.
Kontrapunkt imitacyjny to wszechstronna technika, którą można wykorzystać do stworzenia poczucia jedności i spójności w kompozycji muzycznej. Można go również wykorzystać do stworzenia wrażenia ruchu i rozwoju, ponieważ linie poprzedzające i następujące współgrają ze sobą.
Oto przykład kontrapunktu imitacyjnego w prostym układzie dwugłosowym. Poprzednik jest odtwarzany przez głos górny, a następnik przez dolny.
Poprzednik:
C D E F G A B C
Następnik:
G A B C D E F G
Jak widać, następnik jest dokładnym powtórzeniem poprzednika, z tą różnicą, że zaczyna się na innym poziomie tonu. Ten typ naśladowczego kontrapunktu nazywany jest naśladownictwem ścisłym.
Kontrapunkt odtwórczy może być złożoną i wymagającą techniką kompozytorską, ale jednocześnie daje wiele satysfakcji. Stosując kontrapunkt imitacyjny, kompozytorzy mogą tworzyć muzykę, która jest zarówno piękna, jak i solidna strukturalnie.