1. Struktura:
Sonet Szekspira: Składa się z 14 wersów, zazwyczaj podzielonych na cztery czterowiersze (strofy czterowierszowe) i końcowy kuplet (strofa dwuwierszowa). Schemat rymów jest zgodny ze wzorem ABAB CDCD EFEF GG.
Sonet Petrarchana: Również składa się z 14 linii, ale jest podzielony na oktawę (osiem linii) i sestet (sześć linii). Schemat rymów to zazwyczaj ABBA ABBA CDCDCD lub CDECDE.
2. Temat i ton:
Sonet Szekspira: Eksploruje szeroki zakres tematów, w tym miłość, przyjaźń, piękno, śmiertelność i naturę samej poezji. Ton może być różny, od lekkiego i zabawnego po poważny i kontemplacyjny.
Sonet Petrarchana: Często koncentruje się na nieodwzajemnionej lub nieosiągalnej miłości, a mówca wyraża podziw, tęsknotę i smutek. Ton jest bardziej podwyższony i wyidealizowany.
3. Język i obrazy:
Sonet Szekspira: Używa bogatego i zróżnicowanego słownictwa, w tym kalamburów, gier słownych i figur retorycznych, takich jak metafory, porównania i personifikacja. Obrazy są często żywe i zmysłowe.
Sonet Petrarchana: Znany z eleganckiego i dopracowanego języka, z bardziej powściągliwym użyciem języka figuratywnego. Obrazy są zwykle bardziej symboliczne i abstrakcyjne.
4. Volta:
Sonet Szekspira: Często zawiera przesunięcie lub „voltę” w trzecim czterowierszu, gdzie zmienia się perspektywa lub ton mówiącego lub zostaje wprowadzony nowy pomysł.
Sonet Petrarchana: Ma również woltę, ale zwykle pojawia się pomiędzy oktawą a sestetem, oznaczając przejście myśli lub emocji.
5. Kontekst kulturowy i historyczny:
Sonet Szekspira: Powstał w okresie angielskiego renesansu pod wpływem włoskiej tradycji sonetowej, ale rozwinął odrębne cechy.
Sonet Petrarchana: Powstał we Włoszech w XIV wieku, kojarzony z poezją Petrarki (Francesco Petrarca) i stał się znaczącą formą w literaturze europejskiej.
Chociaż sonety Szekspira i Petrarcha mają pewne podobieństwa w strukturze i celu, różnią się specyficznymi wzorami, tematami, językiem i kontekstem kulturowym.