Miasta-państwa:
- Sumeryjskie państwa-miasta były zasadniczo suwerennymi jednostkami, każde z własnym systemem politycznym i gospodarczym. Miasta takie jak Ur, Uruk i Kisz wyłoniły się jako wybitne ośrodki władzy.
Królestwo i władcy:
- Każde państwo-miasto w Sumerze było rządzone przez króla (lugal) lub władcę. Król sprawował znaczącą władzę, w tym funkcje wojskowe, religijne i administracyjne.
Świątynie i życie gospodarcze:
- Świątynie odgrywały kluczową rolę w życiu gospodarczym i religijnym Sumerów. Świątynie gromadziły nadwyżki rolne i służyły jako magazyny dla miasta. Zarządzali dużą częścią gospodarki i odgrywali istotną rolę w dystrybucji zasobów.
Rada Starszych:
- W niektórych sumeryjskich miastach-państwach istniała rada starszych (abgal) lub zgromadzenie (gub), które doradzały królowi i uczestniczyły w procesach decyzyjnych.
Hierarchia społeczna i skrybowie
- Sumerowie mieli hierarchiczne społeczeństwo z różnymi klasami społecznymi. Elity obejmowały księży, królów i administratorów, większość zaś stanowili rolnicy i rzemieślnicy. Uczeni w Piśmie stanowili ważną i szanowaną grupę, przyczyniając się do prowadzenia dokumentacji i zarządzania.
Kodeksy prawne:
- Sumerowie opracowali wczesne kodeksy prawne, takie jak Kodeks Ur-Nammu (ok. 2100 r. p.n.e.), który ustalał zasady prawne i kary za różne przestępstwa.
Świątynie jako centra administracyjne:
- Świątynie często pełniły funkcję ośrodków administracyjnych sumeryjskich miast, gdzie odbywały się transakcje gospodarcze, postępowania sądowe i prowadzenie rejestrów.
Handel i handel:
- Sumerowie zajmowali się szeroko zakrojonym handlem z sąsiednimi regionami i rozwinęli wykorzystanie pieniądza (srebra) w transakcjach gospodarczych.
Wojna i sojusze:
- Sumeryjskie państwa-miasta zaangażowały się w negocjacje dyplomatyczne, zawierały sojusze, a czasami wyruszały na wojnę, aby zapewnić sobie dominację polityczną lub zasoby.
W całej historii Sumeru różne miasta-państwa okresowo zyskiwały na znaczeniu i zakładały większe królestwa, takie jak Imperium Akadyjskie. Jednakże ogólne struktury zarządzania pozostały zakorzenione w sumeryjskich podstawach. Osiągnięcia cywilizacji sumeryjskiej w zarządzaniu zapewniły model i inspirację dla kolejnych cywilizacji Mezopotamii, które budowały i dostosowywały swoje systemy polityczne.