Teatr absurdu to styl teatralny, który pojawił się w połowie XX wieku. Odrzuca tradycyjne zachodnie konwencje dramatyczne, takie jak realistyczna sceneria, spójna fabuła i logiczny dialog, na rzecz wyrażania absurdów i egzystencjalnych rozterek.
Tło:
- Termin ten został ukuty w 1961 roku przez krytyka Martina Esslina w jego książce „Teatr absurdu”.
- Powstał jako reakcja na zniszczenia wywołane II wojną światową i wynikające z niej poczucie niepewności i rozczarowania.
- Teatr Absurdu odzwierciedla filozofię egzystencjalistyczną, która podkreśla absurd i bezsens życia.
- Kwestionuje tradycyjne pojęcia rzeczywistości, ludzkiej tożsamości, języka i komunikacji.
Charakterystyka:
- Absurd i niespójność:
- Fabuły i sytuacje często pozbawione są tradycyjnej logiki i przyczynowości, co stwarza poczucie zamętu i dezorientacji.
- Dialog może być bezsensowny, fragmentaryczny lub sprzeczny, pozostawiając widzów z koniecznością zmagania się z ukrytym znaczeniem.
- Antyrealizm:
- Scenografie są często surrealistyczne, symboliczne lub minimalistyczne, odrzucające realistyczne przedstawienia świata.
- Bohaterom może brakować jasno określonej tożsamości i relacji, przypominających archetypy lub postacie alegoryczne.
- Tematy egzystencjalne:
- Absurd i bezsens ludzkiej egzystencji to główne tematy.
- Bohaterowie zmagają się z izolacją, wyobcowaniem i własną śmiertelnością, często wyrażając swój niepokój poprzez czarną komedię.
- Język:
- Język często staje się narzędziem kwestionowania własnych ograniczeń.
- Postacie mają trudności z efektywną komunikacją, co podkreśla zerwanie znaczącej interakcji.
Wybitni dramatopisarze:
– Samuel Beckett („Czekając na Godota”)
- Eugène Ionesco („Łysy sopran”)
– Arthur Adamov („Inwazja”)
– Jean Genet („Balkon”)
- Harold Pinter („Głupi kelner”)
Teatr Absurdu rzuca wyzwanie konwencjonalnym praktykom teatralnym, skłaniając do refleksji nad naturą rzeczywistości, ludzkim doświadczeniem i granicami reprezentacji teatralnej. Choć mniej rozpowszechniony we współczesnym teatrze, jego wpływ nadal można dostrzec we współczesnym teatrze eksperymentalnym i sztukach performatywnych.