1. Brak samoświadomości Edypa:
Przez całą sztukę Edyp nie jest świadomy swojej prawdziwej tożsamości i swojego fatalnego związku z miastem Teb. Kieruje nim chęć odkrycia prawdy o morderstwie króla Lajosa i uwolnienia Teb od zarazy. Widzowie są jednak świadomi ukrytej przeszłości Edypa i jego tragicznego losu, co tworzy dramatyczną ironię.
2. Tragiczne wady Edypa:
Postać Edypa charakteryzuje się pychą i porywczym temperamentem, co jak na ironię przyczynia się do jego upadku. Pomimo ostrzeżeń jasnowidza Tejrezjasza i innych, duma Edypa zaślepia go na prawdę, prowadząc na ścieżkę samozagłady.
3. Wyrocznie i proroctwa:
Spektakl koncentruje się wokół przepowiedni wyroczni delfickiej. Nieustające dążenie Edypa do prawdy, jak na ironię, spełnia te same proroctwa, których stara się uniknąć. Stwarza to przejmujące poczucie ironii, gdy bohater nieświadomie wprawia w ruch tragiczne wydarzenia, które ostatecznie go zniszczą.
4. Postać Jokasty:
W dramatycznej ironii rolę odgrywa także Jocasta, żona i matka Edypa. Jest świadoma pewnych aspektów przeszłości, ale postanawia zataić prawdę przed Edypem, co prowadzi do dalszych nieporozumień i tragicznych konsekwencji.
5. Ironia w interakcjach między postaciami:
Spektakl obfituje w momenty werbalnej ironii, gdy bohaterowie nieświadomie wypowiadają stwierdzenia niosące podwójne znaczenie lub zapowiadające przyszłość. Na przykład, gdy Edyp ogłasza, że zabójca Lajosa powinien zostać wygnany, nieświadomie mówi o swoim przeznaczeniu.
6. Empatia publiczności:
Dramatyczna ironia „Króla Edypa” pozwala widzowi współczuć bohaterom, jednocześnie dostrzegając ich tragiczne wady i zbliżającą się zagładę. Tworzy to złożoną reakcję emocjonalną, która wzbogaca dramatyczne przeżycie.
Stosując dramatyczną ironię, Sofokles tworzy potężną i wybrzmiewającą emocjonalnie tragedię, która porusza tematy losu, wolnej woli i niszczycielskich konsekwencji ludzkich wad. Rozdźwięk między wiedzą bohaterów a świadomością widza potęguje siłę dramatyzmu i uwydatnia tematykę spektaklu.