Ekspozycja to narzędzie literackie służące do zapewnienia widzom niezbędnych informacji ogólnych na temat scenerii, postaci, fabuły i innych istotnych szczegółów. Często używa się go na początku spektaklu lub w jego pobliżu, aby ustalić kontekst i zapewnić widzom informacje potrzebne do zrozumienia historii i zaangażowania się w nią.
Ekspozycja może przybierać różne formy, np.:
1. Narracja bezpośrednia: Dramaturg może wykorzystać narratora lub jedną z postaci, aby bezpośrednio przekazać widzom podstawowe informacje. Można tego dokonać poprzez przemówienia, monologi lub dialogi między postaciami.
2. Dialogi postaci: Postacie mogą angażować się w rozmowy, które w naturalny sposób ujawniają ważne informacje na temat przeszłości, ich relacji i wydarzeń prowadzących do obecnej sytuacji.
3. Retrospekcje: Dramaturg może wykorzystać retrospekcje lub sekwencje snów, aby przenieść widzów do wcześniejszych wydarzeń, które zapewniają odpowiedni kontekst dla bieżącej fabuły.
4. Rekwizyty i ustawienie: Użycie określonych rekwizytów, kostiumów i scenografii może również przekazać podstawowe informacje na temat postaci, ich statusu społecznego i okresu historycznego, w którym rozgrywa się akcja sztuki.
5. Chór otwierający: W starożytnych sztukach greckich chór często służył do przedstawienia i wprowadzenia głównych tematów przedstawienia.
Ekspozycja ma kluczowe znaczenie dla ustawienia sceny i zbudowania fundamentu historii. Dostarczając niezbędnej wiedzy ogólnej, pomaga widzom nawiązać kontakt z postaciami i wydarzeniami oraz śledzić rozwijającą się narrację.