1. Kontekst historyczny: Akcja rozgrywa się w 1922 roku, w szczytowym okresie epoki jazzu, kiedy gatunek ten zyskiwał ogromną popularność. Jazz rozkwitł jako dynamiczna forma muzyki, odrywająca się od tradycyjnych melodii i struktur. Ucieleśniał poczucie innowacyjności i wolności, które w tamtym czasie odbiło się szerokim echem.
2. Reprezentacja kultury i stylu życia: Muzyka jazzowa odegrała znaczącą rolę w różnych kontekstach społecznych przedstawionych w powieści, takich jak wystawne przyjęcia organizowane przez Jaya Gatsby'ego. Muzyka była przykładem atmosfery podniecenia i dekadencji, która definiowała styl życia i kulturę bohaterów szalonych lat dwudziestych.
3. Symbolika postaci: F. Scott Fitzgerald, autor Wielkiego Gatsby'ego, wykorzystuje jazz jako symbol samego Gatsby'ego. Tak jak muzyka jazzowa rzuca wyzwanie konwencjonalnym normom i granicom, tak Gatsby przeciwstawia się konwencjom społecznym i kodeksom moralnym starej elity pieniężnej, której pragnie być częścią.
4. Komentarz społeczny: Powieść wykorzystuje muzykę jazzową jako formę komentarza społecznego, zwłaszcza związanego z ewoluującymi wartościami w społeczeństwie klas wyższych tamtej epoki. Zestawienie jazzu, zwykle kojarzonego z marginalizowanymi i klasą robotniczą, ze światem bogatych ilustruje krytykę Fitzgeralda dotyczącą pustki i powierzchowności kryjącej się pod jego fasadą.
5. Ewolucja postaci: W całej powieści obecność i brzmienie muzyki jazzowej zbiegają się z kluczowymi momentami rozwoju postaci i objawień. Na przykład pierwsze spotkanie Gatsby'ego i Daisy ma miejsce podczas imprezy wypełnionej dźwiękami jazzu, co sygnalizuje zmianę trajektorii ich związku.
Ogólnie rzecz biorąc, związek muzyki jazzowej z Wielkim Gatsbym wykracza poza kontekst historyczny. Zagłębia się w głębsze tematy transformacji społecznej, krytyki kulturowej i poszukiwania autentycznych więzi emocjonalnych w epoce naznaczonej pogonią za bogactwem i materializmem.