Rośliny dzbanowe mają zmodyfikowane liście, które tworzą rurkowate struktury zwane „dzbanami”. Dzbanki te zawierają płyny trawienne i przyciągają owady dzięki swojej kolorowej i pachnącej powierzchni zewnętrznej. Gdy owady dostaną się do dzbanów, zostają uwięzione przez skierowane do wewnątrz włoski wyściełające wnętrze tuby, co utrudnia im ucieczkę. Następnie płyny trawienne rozkładają ciała owadów, uwalniając niezbędne składniki odżywcze, które roślina wykorzystuje do wzrostu i przetrwania.
Różne gatunki roślin dzbanowych wykazują różnice w kształtach, rozmiarach i kolorach dzbanów. Niektóre dzbanki mają kształt trąb, inne zaś przypominają dzbany lub wazony. Zabarwienie dzbanków często przyciąga zapylacze, co dodatkowo zwiększa sukces reprodukcyjny rośliny.
Rośliny dzbanowe znakomicie przystosowały się do środowisk ubogich w składniki odżywcze, takich jak torfowiska, bagna i kwaśne tereny podmokłe. Rozwijają się w warunkach, w których inne rośliny mogą mieć trudności z uzyskaniem niezbędnych składników odżywczych z gleby. Ich mięsożerny charakter pozwala im uzupełniać swoje potrzeby żywieniowe i współistnieć w trudnych siedliskach.
Należy zauważyć, że chociaż rośliny dzbanowe żywią się owadami, odgrywają zasadniczą rolę w ekosystemie, kontrolując populacje owadów i zapewniając unikalne mikrosiedliska innym małym organizmom. Przyczyniają się również do różnorodności biologicznej i stabilności ekosystemów w swoim naturalnym środowisku.