Użycie przez Caravaggia dramatycznego oświetlenia, odważnych kolorów i realistycznej mimiki nadało jego obrazom potężną intensywność, często charakteryzującą się surowym poczuciem emocji. Jedno z jego najsłynniejszych dzieł, „Powołanie św. Mateusza” (ok. 1599-1600), ukazuje skupienie się na reakcjach emocjonalnych zwykłych postaci poprzez dramatyczną reakcję Mateusza na swoje powołanie.
Wykorzystując za modele zwykłych ludzi, prace Caravaggia zerwały także z typowym przedstawieniem świętych i szlachty, demokratyzując sztukę, ukazując u swoich bohaterów uniwersalne ludzkie doświadczenia. Pod wpływem Caravaggia artyści zaczęli podkreślać autentyczność i emocjonalną głębię w swoich obrazach, dając początek rozwojowi zachodniej sztuki realistycznej, jaką znamy.