Orkiestra romantyczna była również bardziej elastyczna niż orkiestra klasyczna . Dyrygent miał większą swobodę interpretacji muzyki, a orkiestra mogła szybciej reagować na zmiany tempa i dynamiki. Pozwoliło to na bardziej ekspresyjny i dramatyczny występ.
Oto kilka konkretnych przykładów tego, czym orkiestra romantyczna różniła się od orkiestry klasycznej:
* Orkiestra romantyczna miała większą sekcję smyczkową. Orkiestra klasyczna miała zazwyczaj około 20 strun, podczas gdy orkiestra romantyczna mogła mieć ich nawet 50 lub 60. Pozwoliło to na uzyskanie bogatszego, bardziej dźwięcznego brzmienia.
* W orkiestrze romantycznej było więcej instrumentów dętych drewnianych i dętych blaszanych. Orkiestra klasyczna miała zazwyczaj dwa oboje, dwa fagoty i dwa rogi. Orkiestra romantyczna dodała klarnety, flety, trąbki i puzony. Dało to orkiestrze szerszą gamę kolorów i barw.
* Orkiestra romantyczna była bardziej elastyczna. Orkiestrą klasyczną dyrygowano zazwyczaj na klawesynie, co ograniczało zdolność dyrygenta do poruszania się i gestykulowania. Orkiestrą romantyczną dyrygowano z podium, co zapewniało dyrygentowi większą swobodę ruchu. Pozwoliło to na bardziej ekspresyjny i dramatyczny występ.
Orkiestra romantyczna była główną innowacją w historii muzyki. Pozwoliło to kompozytorom tworzyć dzieła o większej złożoności i głębi emocjonalnej. Orkiestra romantyczna jest nadal używana i pozostaje jednym z najpotężniejszych i najbardziej wszechstronnych instrumentów na świecie.