Czy w orkiestrze zawsze byli dyrygenci?

Dyrygenci nie zawsze byli obecni w orkiestrach. W początkach zachodniej muzyki klasycznej orkiestrami kierował zazwyczaj pierwszy skrzypek lub klawesynista, który ustalał tempo i dawał wskazówki pozostałym muzykom. Rola dyrygenta pojawiała się stopniowo w XVIII wieku, początkowo we Francji, Niemczech i Austrii, a później rozprzestrzeniła się na resztę Europy i świata. W XIX wieku pozycja dyrygenta jako lidera orkiestry ugruntowała się.