O tonacji decyduje układ nut w skali i relacje między nimi. Nuty w tonacji pełnią różne funkcje, a niektóre pełnią funkcję toniczną, dominującą lub subdominującą, przyczyniając się do ogólnej struktury harmonicznej muzyki.
Kiedy utwór jest utrzymany w określonej tonacji, nuta toniczna służy jako punkt rozdzielczości i stabilności. Nuta dominująca tworzy napięcie i wrażenie ruchu, nuta subdominująca zapewnia kontrast i równowagę. Relacje między tymi nutami i akordami ustanawiają ramy, które kierują melodycznym i harmonicznym rozwojem muzyki.
Na przykład, jeśli utwór jest w tonacji C-dur, nuty C, E i G tworzą podstawową triadę, a inne nuty ze skali C-dur można wykorzystać do tworzenia melodii, harmonii i progresji. Sygnatura kluczowa na początku pięciolinii wskazuje, w której tonacji znajduje się dany utwór, używając ostrych lub bemolów do odpowiedniego podniesienia lub obniżenia niektórych nut.
Kompozytorzy i muzycy często wybierają konkretną tonację swojej muzyki w oparciu o pożądany efekt emocjonalny lub przydatność do zakresu i możliwości poszczególnych instrumentów lub głosów. Różne tonacje mogą wywoływać różne nastroje i cechy, od jasnych i wesołych po ponure i melancholijne.
Zrozumienie i rozpoznanie tonacji utworu muzycznego jest niezbędne dla wykonawców i analityków, ponieważ pomaga w dokładnej interpretacji i wykonywaniu muzyki. Zapewnia plan działania dotyczący wzajemnych powiązań nut i akordów, umożliwiając muzykom improwizowanie, harmonizowanie i rozwijanie pomysłów muzycznych w ramach wybranej tonacji.