Najczęstszym sposobem wytwarzania dźwięku przez idiofony jest uderzanie trzepaczką lub młotkiem. Powoduje to wibrację materiału idiofonu, tworząc dźwięk. Na przykład ksylofon lub marimba składa się z szeregu drewnianych prętów, w które uderza się młotkami, aby uzyskać różne tony. Podobnie, uderza się młotkiem w gong, aby wytworzyć głośny, rezonansowy dźwięk.
Niektóre idiofony, takie jak dzwonki, talerze i trójkąty, są uderzane trzepaczką lub pocierane patykiem. Powoduje to wibracje metalu instrumentu i wytwarzanie dźwięku. Na przykład uderzenie w dzwon klapą lub młotkiem powoduje wibrację metalu dzwonka i wytworzenie dźwięku dzwonienia. Talerze zderzają się ze sobą, powodując wibrację metalu talerzy i wytwarzanie połyskującego, trzaskającego dźwięku.
Inne idiofony, takie jak kastaniety lub claves, są ze sobą klikane. Powoduje to wibracje drewna lub kości instrumentu, wytwarzając ostry, perkusyjny dźwięk. Na przykład kastaniety są klikane razem między palcami, aby stworzyć rytmiczny dźwięk często kojarzony z muzyką hiszpańską. Claves to dwa drewniane patyki, które uderza się o siebie, tworząc ostry, klikający dźwięk używany w muzyce afro-kubańskiej.
Niektóre idiofony, takie jak misa dźwiękowa czy piła muzyczna, wibrują bezpośrednio. Misy śpiewające są wykonane z metalu i wydają bogaty, rezonansowy dźwięk po uderzeniu młotkiem w obręcz lub potarciu patykiem wokół krawędzi. Piła muzyczna jest wykonana z metalu i wydaje gładki, eteryczny dźwięk, gdy łuk jest przeciągnięty przez jej krawędź.
Podsumowując, idiofony wytwarzają dźwięk poprzez wibracje samego instrumentu. Można je uderzać, pocierać, klikać lub wibrować, aby wytworzyć różne dźwięki i tony. Różnorodność materiałów użytych do budowy idiofonów, takich jak drewno, metal i kość, przyczynia się do szerokiej gamy dźwięków, jakie są one w stanie wytworzyć.