1. Rozbudowa Orkiestry:
- Okres romantyczny :Orkiestra rozrosła się, często przekraczając 100 muzyków, dzięki nowym instrumentom, takim jak piccolo, rożek angielski, klarnet basowy, puzony, tuba i potężniejsze sekcje dęte blaszane.
- Okres klasyczny :Mniejsze orkiestry, zwykle składające się z 30–50 muzyków, skupione wokół instrumentów smyczkowych i dętych drewnianych. Oszczędnie używano instrumentów dętych i perkusji.
2. Wyraz emocjonalny :
- Okres romantyczny :Muzyka mająca na celu wywołanie emocji i stworzenie żywych pejzaży dźwiękowych. Kompozytorzy zastosowali kontrastującą dynamikę, bogate harmonie oraz dramatyczne crescendo i decrescendo.
- Okres klasyczny :Muzyka skupiająca się na równowadze, elegancji i przejrzystości. Emocje były subtelne, a muzyczne gesty bardziej powściągliwe.
3. Kolor orkiestrowy :
- Okres romantyczny :Nacisk na wirtuozerię instrumentalną i charakterystyczne barwy. Instrumenty zostały wykorzystane w niekonwencjonalny sposób, jak harfa w bardziej widocznej roli.
- Okres klasyczny :Instrumenty generalnie pozostały w swoich tradycyjnych rolach, zgodnie z bardziej jednolitą mieszanką orkiestrową.
4. Program muzyczny :
- Okres romantyczny :Wiele dzieł romantycznych zostało zainspirowanych opowieściami lub pomysłami programowymi, jak na przykład „Romeo i Julia” Czajkowskiego czy „Symfonia pastoralna” Beethovena.
- Okres klasyczny :Elementy programowe były mniej powszechne. Kompozytorzy preferowali muzykę absolutną, która eksplorowała idee muzyczne dla nich samych.
5. Nacjonalizm :
- Okres romantyczny :Wpływy nacjonalistyczne zainspirowały kompozytorów do włączenia do swoich dzieł ludowych melodii, rytmów i tradycji muzycznych.
- Okres klasyczny :Mniejszy nacisk na tożsamość narodową. Muzyka na ogół nawiązywała do stylu paneuropejskiego, na który wpływały powszechne praktyki muzyczne.
6. Rozwój symfonii i koncertów :
- Okres romantyczny :Symfonie i koncerty stały się bardziej wyszukane, a części stały się dłuższe i bardziej złożone. Większy nacisk na rozwój emocjonalny.
- Okres klasyczny :Symfonie i koncerty miały jaśniejszą strukturę formalną, zwięzłe części i skupienie się na rozwoju tematycznym.
7. Przewodnicy :
- Okres romantyczny :Rola dyrygenta stawała się coraz ważniejsza w kierowaniu i kształtowaniu brzmienia orkiestry.
- Okres klasyczny :Dyrygenci pełnili rolę koordynującą, przede wszystkim ustalając tempo i zapewniając precyzję zespołu.
8. Wirtuozeria :
- Okres romantyczny :W muzyce często występowali wirtuozi soliści prezentujący swoje umiejętności techniczne i możliwości ekspresyjne.
- Okres klasyczny :Ceniono wirtuozerię, ale kompozytorzy zazwyczaj równoważyli ją zbiorowym brzmieniem orkiestry.
Podsumowując, okres romantyczny przyniósł znaczną ekspansję i transformację muzyki orkiestrowej, charakteryzującej się wzmożonym emocjonalnym Ausdruck (ekspresją), elementami programowymi i szerszą eksploracją kolorystyki orkiestrowej, co doprowadziło do powstania większych i bardziej zróżnicowanych orkiestr.