Oto kilka konkretnych przykładów wykorzystania przez Brahmsa konwencjonalnych form i technik:
1. Forma sonatowa :Brahms często używał formy sonatowej w swoich ruchach, zwłaszcza w swoich sonatach, symfoniach i muzyce kameralnej. Forma sonatowa składa się z ekspozycji, rozwinięcia i podsumowania, z kontrastującymi tematami prezentowanymi i rozwijanymi w całym utworze.
2. Symfonia :Brahms skomponował cztery symfonie, każda utrzymana w tradycyjnej czteroczęściowej strukturze:allegro otwierające, część wolniejsza (często w formie sonatowej), scherzo lub intermezzo i finał.
3. Koncert :Brahms pisał koncerty na różne instrumenty, w tym na fortepian, skrzypce i wiolonczelę. Jego koncerty zazwyczaj mają tradycyjną, trzyczęściową strukturę z szybką częścią otwierającą, powolną i wyrazistą częścią środkową oraz żywą częścią końcową.
4. Odmiany :Brahms lubił pisać wariacje na tematy, często wykorzystując istniejące melodie lub melodie ludowe jako podstawę swoich wariacji. Badał różne aspekty tematu poprzez transformacje harmoniczne, melodyczne i rytmiczne.
5. Chorały i kontrapunkt :Muzyka Brahmsa często zawiera elementy chorału i kontrapunktu, co odzwierciedla jego podziw dla epoki baroku i rozległe studia nad J.S. dzieła Bacha. Używał kontrapunktu, aby w swoich kompozycjach tworzyć misterne i bogate faktury.
Czerpiąc i przekształcając tradycyjne formy i techniki, Brahms stworzył swój własny, niepowtarzalny styl muzyczny. Łączył klasyczne struktury z romantyczną ekspresją, czego efektem była muzyka spójna formalnie i wybrzmiewająca emocjonalnie. Jego podejście przyczyniło się do jego reputacji jako kompozytora konserwatywnego, który jednak po mistrzowsku zinterpretował przeszłość dla nowego pokolenia.