Proces pisania piosenek Metalliki jest znany ze swojej skrupulatności i często obejmuje kilka rund poprawek i edycji. Zespół spędza dużo czasu na eksperymentowaniu i wypróbowywaniu różnych aranżacji, riffów i melodii. Są również bardzo świadomi ogólnego brzmienia i struktury swoich piosenek i zwracają szczególną uwagę na dynamikę i przejścia pomiędzy różnymi sekcjami.
Proces pisania piosenek przez zespół pozostawał stosunkowo spójny przez lata, chociaż podejście zespołu nieco ewoluowało. Na początku swojej działalności Metallica była bardziej skupiona na tworzeniu ciężkiej i agresywnej muzyki, natomiast w ostatnich latach włączyła do swojego brzmienia elementy bardziej eksperymentalne i melodyjne. Chęć zespołu do eksperymentowania i ewolucji pozwoliła mu zachować aktualność i kontynuować produkcję wysokiej jakości muzyki.
Oto kilka konkretnych przykładów podejścia Metalliki do pisania piosenek w różnych utworach:
* „Wejdź do Sandmana” (z albumu Metallica z 1991 r.):Ta piosenka zaczęła się prostym riffem, który Lars Ulrich wymyślił podczas ćwiczeń. Następnie zespół pracował razem nad rozwinięciem riffu w pełnoprawną piosenkę. James Hetfield napisał tekst o dziecięcym koszmarze, a piosenka nabrała mrocznego i klimatycznego brzmienia.
* „Nic innego się nie liczy” (z albumu Metallica z 1991 r.):Ta piosenka została napisana przez Jamesa Hetfielda i stanowi odejście od zwykłego heavy metalowego stylu zespołu. Hetfield napisał tę piosenkę jako balladę dla swojej dziewczyny, a piosenka ma łagodniejsze i bardziej melodyjne brzmienie.
* „Święty Gniew” (z albumu St. Anger z 2003 roku):Ta piosenka charakteryzuje się agresywnym i dysonansowym brzmieniem. Piosenka została napisana w okresie zamieszania w zespole, a tekst odzwierciedla złość i frustrację zespołu.