Jednak późniejsze badania przyniosły sprzeczne wyniki:niektóre badania wykazały pozytywny wpływ muzyki Mozarta na funkcje poznawcze, podczas gdy inne nie wykazały żadnego efektu lub nawet negatywnego wpływu. W pierwotnym badaniu wykorzystano małą próbę i nie zastosowano grupy kontrolnej, co ograniczyło jego trafność. Późniejsze badania, w których stosowano bardziej rygorystyczne projekty badawcze, często nie udało się odtworzyć efektu Mozarta lub wykazały, że nie można go uogólnić na inne rodzaje muzyki ani na długoterminową poprawę zdolności poznawczych.
Krytyka i ograniczenia:
1. Brak rygoru naukowego: W wielu późniejszych badaniach nie udało się powtórzyć wyników badania pierwotnego. Krytyka dotyczyła małej wielkości próby, nieodpowiednich kontroli i błędów metodologicznych.
2. Brak możliwości uogólnienia: Nawet jeśli zaobserwowano pozytywne efekty, często ograniczały się one do konkretnych zadań poznawczych i nie dotyczyły konsekwentnie poszczególnych osób ani różnych kompozycji muzycznych.
3. Skutki krótkoterminowe: Jakakolwiek zaobserwowana poprawa była często przejściowa i nie przekładała się na trwałą poprawę funkcji poznawczych.
4. Zmienne zakłócające: Inne czynniki, takie jak indywidualne różnice w preferencjach muzycznych i reakcjach emocjonalnych na muzykę, mogą wpływać na wydajność poznawczą.
5. Wpływ czynników pozamuzycznych: Postrzegany „efekt Mozarta” może wynikać raczej z takich czynników, jak błąd oczekiwań lub efekt relaksacyjny muzyki, a nie z nieodłącznych cech kompozycji Mozarta.
6. Brak długoterminowych korzyści: Żadne dowody nie potwierdzają poglądu, że słuchanie muzyki Mozarta prowadzi do długoterminowej poprawy funkcji poznawczych lub zwiększenia inteligencji.
7. Różnice indywidualne: Reakcja na muzykę jest bardzo zróżnicowana u poszczególnych osób i to, co działa na jedną osobę, może nie mieć takiego samego wpływu na inną.
8. Ograniczone implikacje praktyczne: Nawet gdyby konsekwentnie obserwowano efekt Mozarta, jego wielkość byłaby niewielka i mało prawdopodobne, aby miała znaczący praktyczny wpływ na zdolności poznawcze.
Pomimo ograniczeń i kontrowersji wokół efektu Mozarta, wywołało to zainteresowanie potencjalnymi skutkami poznawczymi muzyki. Trwają badania mające na celu zbadanie, w jaki sposób muzyka, w tym różne jej rodzaje i różne jej elementy (np. rytm, melodia, harmonia), może wpływać na funkcjonowanie i zachowanie mózgu. Należy jednak podkreślić, że zaobserwowane efekty są złożone, wieloaspektowe i podlegają wpływom różnych czynników indywidualnych i kontekstowych.