Literatura:
* Fikcja:
* Fantastyka: Magia, mityczne stworzenia, alternatywne światy (np. *Harry Potter*, *Władca Pierścieni*)
* Science Fiction (Sci-Fi): Technologia, podróże kosmiczne, społeczeństwa futurystyczne (np. *Gwiezdne Wojny*, *Wydma*)
* Romans: Historie miłosne (np. *Duma i uprzedzenie*, *Pamiętnik*)
* Tajemnica: Rozwiązywanie przestępstw, praca detektywistyczna (np. *Sherlock Holmes*, *Zaginiona dziewczyna*)
* Thriller: Napięcie, niebezpieczeństwo, strach (np. *Dziewczyna z pociągu*, *Cichy pacjent*)
* Fikcja historyczna: Akcja rozgrywa się w przeszłości i często obejmuje prawdziwe wydarzenia historyczne (np. *Słowik*, *Złodziejka książek*)
* Fikcja współczesna: Akcja rozgrywa się w teraźniejszości i porusza współczesne problemy (np. *Where the Crawdads Sing*, *Little Fires Everywhere*)
* Dystopia: Ponura przyszłość z opresyjnymi strukturami społecznymi (np. *Igrzyska Śmierci*, *Niezgodna*)
* Dojrzewanie: Skupia się na wejściu bohatera w dorosłość (np. *Zabić drozda*, *Buszujący w zbożu*)
* Fikcja literacka: Przedkłada rozwój postaci, motywy i styl nad fabułę (np. *Wielki Gatsby*, *Ukochany*)
* Natura faktu:
* Biografia: Historia życia prawdziwej osoby (np. *Steve Jobs*, *Becoming*)
* Autobiografia: Historia życia autora (np. *Dziennik Anny Frank*, *Wiem, dlaczego ptak w klatce śpiewa*)
* Historia: Badanie wydarzeń z przeszłości (np. *Broń, zarazki i stal*, *Powstanie i upadek Trzeciej Rzeszy*)
* Pamiętnik: Osobista relacja z określonego okresu lub wydarzenia z życia autora (np. *Jedz, módl się, kochaj*, *Prochy Angeli*)
* Samopomoc: Zapewnia porady i strategie osobistego doskonalenia (np. *Myśl i bogać się*, *Atomowe nawyki*)
* Prawdziwa zbrodnia: Bada rzeczywiste przestępstwa i ich konsekwencje (np. *Z zimną krwią*, *Diabeł w białym mieście*)
Film i telewizja:
* Działanie: Koncentruje się na wyczynach fizycznych, przemocy i akrobacjach (np. *Matrix*, *Mission:Impossible*)
* Komedia: Ma na celu zabawianie i rozśmieszanie publiczności (np. *Kac Vegas*, *Przyjaciele*)
* Dramat: Poważne i realistyczne przedstawienie postaci i ich życia (np. *Ojciec chrzestny*, *Breaking Bad*)
* Przerażenie: Ma na celu przestraszyć i zaniepokoić publiczność (np. *Egzorcysta*, *Obecność*)
* Romans: Koncentruje się na historiach miłosnych (np. *Titanic*, *Notatnik*)
* Muzyczne: Zawiera piosenki i tańce (np. *Grease*, *La La Land*)
* Animacja: Wykorzystuje animowane postacie i historie (np. *Toy Story*, *Spirited Away*)
* Dokument: Prezentuje faktyczne informacje na określony temat (np. *Planeta Ziemia*, *Free Solo*)
* Przestępczość: Zajmuje się przestępczością i jej konsekwencjami (np. *The Wire*, *Law &Order*)
Muzyka:
* Pop: Wpadające w ucho melodie, często komercyjne i przystępne (np. Taylor Swift, Justin Bieber)
* Rock: Gitary elektryczne, mocny wokal, często buntowniczy (np. The Beatles, Led Zeppelin)
* Kraj: Gitary akustyczne, teksty opowiadające historie, często motywy wiejskie (np. Johnny Cash, Dolly Parton)
* Hip-Hop: Rap rytmiczny, często z beatami muzyki elektronicznej (np. Eminem, Kendrick Lamar)
* Klasyczny: Złożone melodie, często orkiestrowe i instrumentalne (np. Beethoven, Mozart)
* Jazz: Improwizacja, synkopa, wpływy bluesa (np. Miles Davis, Ella Fitzgerald)
* Elektroniczny: Używa syntezatorów i instrumentów elektronicznych (np. Daft Punk, Aphex Twin)
Gry wideo:
* Przygodowa akcja: Koncentruje się na eksploracji, walce i fabule (np. *The Legend of Zelda*, *Uncharted*)
* Odgrywanie ról (RPG): Gracze tworzą i dostosowują postacie, aby przechodzić przez fabułę (np. *Final Fantasy*, *Wiedźmin*)
* Strzelec: Nacisk na strzelaninę i walkę (np. *Call of Duty*, *Halo*)
* Sport: Symuluje zajęcia sportowe (np. *FIFA*, *NBA 2K*)
* Platformówka: Koncentruje się na skakaniu i poruszaniu się po poziomach (np. *Super Mario Bros.*, *Sonic the Hedgehog*)
* Zagadka: Wymaga umiejętności rozwiązywania problemów (np. *Tetris*, *Portal*)
* Symulacja: Symuluje działania w świecie rzeczywistym (np. *The Sims*, *Grand Theft Auto*)
Ważne uwagi:
* Gatunki często się pokrywają: Film może być zarówno thrillerem, jak i romansem. Piosenka może być zarówno popowa, jak i rockowa.
* Istnieją podgatunki: W obrębie każdego głównego gatunku istnieje wiele podgatunków (np. romans gotycki, cyberpunk sci-fi, folk rock).
* Gatunki stale się rozwijają: Nowe trendy i technologie wpływają na powstawanie nowych gatunków.
To tylko punkt wyjścia. Świat gatunków jest ogromny i różnorodny! Najlepszym sposobem, aby to odkryć, jest odkrycie tego, co sprawia ci przyjemność.