1. Podejście pragmatyczne: James podszedł do religii z pragmatycznego punktu widzenia, co oznacza, że interesowały go jej praktyczne skutki, a nie twierdzenia o prawdzie. Uważał, że przekonania religijne są cenne, jeśli przyczyniają się do dobrego samopoczucia, szczęścia i poczucia sensu danej osoby.
2. Wartość doświadczenia religijnego: Jakub podkreślał wagę osobistych doświadczeń religijnych. Twierdził, że te doświadczenia, często charakteryzujące się uczuciem podziwu, zachwytu i połączenia z czymś większym niż my sami, mogą głęboko przemieniać i wzbogacać. Udokumentował te doświadczenia w swojej książce „Odmiany doświadczenia religijnego”.
3. Wola wiary: James zaproponował koncepcję „woli wiary”, argumentując, że w niektórych przypadkach racjonalna jest wiara w coś, nawet jeśli nie ma absolutnego dowodu. Wierzył, że wiara może być potężną siłą ku dobru, nawet jeśli nie jest oparta na logice i dowodach naukowych.
4. Zdrowy umysł i chora dusza: James rozróżnił dwa typy psychologiczne:„zdrowo myślących” i „chorą duszę”. Osoby o zdrowym umyśle są optymistyczne, pogodne i naturalnie skłonne do wiary. Z drugiej strony chora dusza jest bardziej pesymistyczna i podatna na wątpliwości i rozpacz. Twierdził, że oba typy mogą na różne sposoby czerpać korzyści z przekonań religijnych.
5. Nastroje religijne: James wierzył, że religia wywodzi się z podstawowego ludzkiego uczucia - „uczucia religijnego” - które opisał jako wrodzone pragnienie połączenia z czymś większym niż my sami. To uczucie może objawiać się w różnych formach, od osobistej modlitwy po zorganizowane instytucje religijne.
6. Znaczenie rytuału i wspólnoty: James uznał znaczenie rytuałów i wspólnoty religijnej w umacnianiu wiary i zapewnianiu poczucia przynależności. Wierzył, że praktyki te mogą pomóc jednostkom połączyć się ze swoimi uczuciami religijnymi i odnaleźć sens życia.
7. Nie jestem zwolennikiem tradycyjnego dogmatu: Chociaż Jakub cenił doświadczenie religijne, nie podzielał tradycyjnych doktryn i dogmatów religijnych. Uważał, że wiele przekonań religijnych niekoniecznie jest prawdziwych, niemniej jednak mogą być cenne, ponieważ przyczyniają się do dobrobytu jednostki.
Podsumowując, pogląd Williama Jamesa na religię był pragmatyczny, podkreślał znaczenie osobistego doświadczenia, woli wiary oraz rolę religii w umacnianiu znaczenia i dobrostanu. Nie podzielał tradycyjnych dogmatów, ale uznawał znaczenie religii w życiu człowieka i jej potencjał przyczyniania się do bardziej satysfakcjonującej i znaczącej egzystencji.