W obrębie realizmu istnieje kilka podtypów lub odmian teorii:
1. Realizm polityczny :To tradycyjne podejście do realizmu podkreśla rolę władzy i interesów narodowych w stosunkach międzynarodowych. Zakłada, że państwa są głównymi aktorami, dążą do maksymalizacji swojej władzy i bezpieczeństwa i często są skłonne użyć siły lub przymusu, aby osiągnąć swoje cele.
2. Neorealizm :Pojawiający się w latach 70. neorealizm jest bardziej strukturalną i systemową wersją realizmu. Koncentruje się na systemie międzynarodowym jako głównym wyznaczniku zachowania państwa, argumentując, że anarchiczny charakter systemu międzynarodowego, w którym nie ma nadrzędnej władzy, prowadzi państwa do priorytetowego traktowania własnego bezpieczeństwa i władzy.
Rodzaje podejść nierealistycznych
Istnieje kilka nierealistycznych podejść, które zapewniają alternatywne perspektywy zrozumienia stosunków międzynarodowych:
1. Liberalizm :Liberalizm podkreśla rolę współpracy, współzależności gospodarczej i instytucji międzynarodowych w promowaniu pokoju i dobrobytu między narodami. Argumentuje, że współzależność gospodarcza, rządy demokratyczne i rozpowszechnianie praw człowieka mogą zmniejszyć konflikty i promować współpracę między państwami.
2. Konstruktywizm Konstruktywizm twierdzi, że rzeczywistość społeczna i polityczna jest konstruowana na podstawie wspólnych idei, norm i tożsamości, a nie na podstawie obiektywnych faktów. Koncentruje się na roli idei i koncepcji w kształtowaniu stosunków międzynarodowych oraz na tym, jak te idee kształtują tożsamość, interesy i zachowania państw.
3. Marksizm :Podejścia marksistowskie postrzegają system międzynarodowy przez pryzmat walki klasowej i struktur gospodarczych. Twierdzą, że gospodarka globalna zdominowana przez systemy kapitalistyczne i nierówności, które ona wytwarza, są pierwotnymi przyczynami konfliktów i ucisku w stosunkach międzynarodowych.
4. Feminizm :Podejścia feministyczne krytykują tradycyjne teorie stosunków międzynarodowych za androcentryczne i zaniedbujące rolę płci. Koncentrują się na doświadczeniach kobiet w stosunkach międzynarodowych, płciowych wymiarach władzy i konfliktów oraz potrzebie równości płci w celu osiągnięcia pokoju.
5. Postkolonializm :Postkolonializm kwestionuje eurocentryczną perspektywę tradycyjnych teorii stosunków międzynarodowych. Bada, w jaki sposób kolonializm i jego dziedzictwo w dalszym ciągu kształtują globalne struktury władzy, nierówności i stosunki międzynarodowe, szczególnie z perspektywy byłych kolonii.
6. Ekologizm :Ekologizm podkreśla rolę kwestii i obaw środowiskowych w stosunkach międzynarodowych. Bada wpływ działalności człowieka na środowisko, wyzwania związane ze zmianą klimatu i niedoborem zasobów oraz potrzebę współpracy międzynarodowej w celu rozwiązania tych globalnych problemów.
Teorie te oferują różne perspektywy analizowania i rozumienia spraw światowych, zapewniając różnorodne perspektywy na naturę stosunków międzynarodowych, przyczyny konfliktów i współpracy oraz możliwości osiągnięcia pokoju i stabilności w złożonym i wzajemnie powiązanym świecie.