1. Zmieniające się perspektywy:
* Opowieść Victora: Ta część często charakteryzuje się dramatycznym, wyznaniowym i często użalającym się nad sobą tonem. Głos Victora ujawnia jego wewnętrzne zmagania, poczucie winy i przerażenie, gdy stawia czoła konsekwencjom swoich czynów. Często używa wzniosłego, poetyckiego języka, podkreślając swój intelekt i przeżywane przez siebie zawirowania emocjonalne.
* Narracja potwora: Narracja Potwora nabiera bardziej empatycznego, wrażliwego, a czasem oskarżycielskiego tonu. Jego język jest często prosty i bezpośredni, co odzwierciedla jego samokształcenie i dążenie do zrozumienia. Shelley ukazuje swoją samotność, ból i tęsknotę za akceptacją, zmuszając czytelnika do zakwestionowania uprzedzeń społecznych i natury człowieczeństwa.
* Listy i wpisy do dziennika: Powieść zawiera listy i wpisy do dziennika Roberta Waltona, które zapewniają bardziej obiektywną i zdystansowaną perspektywę . Dzięki temu Shelley może przedstawić szerszy kontekst społeczny dla działań Victora i trudnej sytuacji Potwora.
2. Kontrastowa dykcja:
* Podwyższony język: Shelley posługuje się wyszukanym słownictwem i złożonymi strukturami zdań, szczególnie w narracji Victora. Podkreśla to jego intelektualizm i wielkość jego ambicji. Może to jednak również dawać poczucie dystansu i arogancji.
* Prosty język: W narracji Potwora język jest prosty i często potoczny. Odzwierciedla to jego brak formalnego wykształcenia i walkę z wyrażaniem złożonych emocji. Tworzy poczucie autentyczności i wrażliwości.
3. Przejście od horroru gotyckiego do refleksji filozoficznej:
* Gtycki horror: Shelley wykorzystuje żywe opisy i trzymające w napięciu wątki, aby wywołać strach i napięcie. Powieść jest przesiąknięta elementami gatunku gotyckiego, szczególnie w scenach stworzenia Potwora i przerażających spotkań Victora ze stworzeniem.
* Refleksja filozoficzna: Powieść zagłębia się także w głębokie filozoficzne pytania dotyczące stworzenia, odpowiedzialności, moralności i natury człowieczeństwa. Shelley wykorzystuje te chwile, aby kwestionować normy społeczne i prowokować do głębszych refleksji na temat kondycji ludzkiej.
4. Humor i ironia:
* Czarny humor: Shelley czasami używa czarnego humoru, aby przedstawić satyryczny komentarz na temat stosunku społeczeństwa do nauki, ambicji i wykluczenia społecznego. Dodaje to warstw złożoności narracji, dzięki czemu nie staje się ona wyłącznie opowieścią o horrorze.
* Ironia: Powieść obfituje w ironiczne sytuacje, zwłaszcza dotyczące konsekwencji działań Victora. Ironia ta uwypukla nieodłączne wady ludzkich ambicji i niezamierzone konsekwencje postępu naukowego.
Ogólnie rzecz biorąc, Mary Shelley po mistrzowsku manipuluje tonem, tworząc złożoną i wielowarstwową powieść, która po wiekach nadal przemawia do czytelników. Płynnie zmieniając perspektywy, stosując kontrastującą dykcję i splatając elementy horroru, filozofii i satyry, tworzy potężną i trwałą eksplorację ludzkiej natury i jej złożoności.